Vers van de pers

Stefan van der Stigchel benoemd tot hoogleraar cognitieve psychologie

Cognitief psycholoog en aandachtsexpert Stefan van der Stigchel is per vandaag (1 november) benoemd tot hoogleraar aan de Universiteit Utrecht. Op 10 november verschijnt zijn boek ‘Concentratie: Gefocust blijven in tijden van afleiding’.

Van der Stigchel waarschuwt er in zijn boek voor dat we ons momenteel in een aandachtscrisis bevinden. Veel mensen vinden het moeilijk zich te concentreren door de enorm snelle digitale ontwikkelingen en de groeiende hoeveelheid beschikbare informatie. Maar hier wordt ook veel onzin over verteld, zo is er geen reden om aan te nemen dat we hierdoor digitaal dement worden en is er geen bewijs voor dat we minder creatief of intelligent worden. Daarnaast is er gelukkig nog een ontwikkeling gaande: de kennis over menselijk gedrag en over onze hersenen neemt toe.

Daarom schreef Van der Stigchel Concentratie, waarin hij je helpt om als winnaar uit de strijd om je aandacht te komen. Hij laat zien hoe concentratie werkt, maakt duidelijk hoe we ons werkgeheugen soms verkeerd gebruiken en legt de nieuwste wetenschappelijke inzichten uit. Maar bovenal geeft hij technieken waarmee je je concentratie langer vast kunt houden.

Prof.dr. Van der Stigchel is cognitief psycholoog en hoofd van het AttentionLab aan de Universiteit Utrecht, dat onderzoekt hoe aandacht en visueel bewustzijn onze perceptie vande wereld beïnvloeden. Hij is daarnaast ook lid van De Jonge Akademie van de KNAW en een veelgevraagd spreker. Eerder schreef hij het boek Zo werkt aandacht.

 

Concentratie – Stefan van der Stigchel €19,50

 

Dé methode om urenlang geconcentreerd te werken en superproductief te worden

Laat tijd vóór je werken, niet tegen je

Francesco Cirillo gebruikte voor het eerst een ‘pomodoro’ toen hij moest studeren voor zijn tentamen sociologie. Bij gebrek aan concentratie besloot hij een keukenwekker te zetten. Het gaf hem een onverklaarbaar gevoel van rust. Met behulp van de wekker lukte het hem zijn werktijd in te plannen en gefocust aan de slag te gaan. Hierna wilde hij nog een pomodoro zetten.

Cirillo heeft de pomodoro-techniek verder onderzocht en verfijnd. Je deelt je dag op in korte tijdseenheden van 25 minuten (de ‘pomodoro’s’), waarin je onafgebroken aan één bepaalde taak werkt, en je neemt tussendoor een pauze van 5 minuten. Het zachte getik van de wekker voelt voor Cirillo vertrouwd. Al 31 jaar zijn verstreken sinds de eerste keer dat hij de pomodoro gebruikte bij zijn tentamen. Sindsdien is er veel veranderd: door de ontwikkelingen van internet en social media zijn onze gewoonten en gedrag veranderd. We krijgen continu prikkels en seintjes binnen van onze smartphone, apps of andere social media.

Heeft de pomodoro-techniek dan nog wel kans van slagen? Daarover zegt Cirillo: ‘De rijkste bron van afleiding blijft ons eigen brein. De beste manier om deze onderbrekingen aan te pakken is ze te accepteren en er op een prettige manier mee om te gaan.’

Bepaal je pomodoro’s en ga ermee aan de slag. Als je merkt dat je in korte tijd veel onderbrekingen hebt, neem dan een langere pauze. Het is volgens Cirillo belangrijk dat je je brein iets duidelijk maakt en dat je de onderbrekingen niet ziet als een bedreiging. De techniek helpt je bewust te worden van de manier waarop de hersenen werken en om weloverwogen te besluiten hoe je met de onderbrekingen omgaat.

‘De techniek helpt je voortdurend met jezelf in gesprek te gaan, jezelf te observeren en jezelf niet voor de gek te houden. Als je merkt dat je briefjes schrijft in plaats van je op je taak concentreert, trek het je dan in ieder geval niet aan: bij de volgende pomodoro gaat het beter. Wees aardig voor jezelf,’ aldus Francesco Cirillo.

Meer weten over hoe de techniek precies in zijn werk gaat? Lees dan dit artikel of klik hier voor het boek van Francesco!

De pomodoro-techniek – Francesco Cirillo € 17,50

Dan Shapiro in de AFAS Live

Op vrijdag 28 september was het zo ver: het Forward Thinking Leadership event van Denk Producties in de AFAS Live: 3000+ mensen, de beste sprekers op het gebied van leiderschap en als klapper op de vuurpijl een live-interview met President Obama. 

CEO-coach Marshall Goldsmith, Blende-koning Alexander Klöpping, balletdanseres Michaela DePrince en lerares van het jaar Maggie MacDonnell deelden hun ervaringen met het publiek, dat soms tot tranen toe geroerd was.

Voor Maven was dit een extra leuk event, omdat onze favoriete onderhandelexpert en topwetenschapper Dan Shapiro ook op het programma stond! Waar de andere sprekers veilig op het verhoogde podium bleven, klauterde Dan halverwege zijn verhaal naar beneden en liep druk gebarend door het publiek heen. Het was zoals we van hem gewend zijn: een bevlogen, interactief en steengoed optreden, eindigend met 3000 professionals fanatiek handje-drukkend in een overvolle AFAS…

Dan Shapiro is universitair hoofddocent psychologie aan Harvard Medical School, en oprichter en directeur van het Harvard International Negotiation Program. Hij adviseert bedrijven en overheden en werd door het World Economic Forum uitgeroepen tot Young Global Leader. Maven geeft zijn boek Duurzaam Onderhandelen uit en Maven at Work verzorgt Dans lezingen en masterclasses in Nederland en België.

• Meer weten over Dan en de mogelijkheden om hem uit te nodigen bij jouw organisatie of event? Stuur een mail naar evelien@mavenatwork.

• Wil je kennis maken met Dan en zijn gedachtegoed? Bekijk dan dit filmpje.

David Christian over de oerknal

In zijn nieuwe boek Big History gaat David Christian dieper in op onze ontstaansgeschiedenis, en vertelt hij over de oerknal.

***

In de eerste paar seconden en minuten na de oerknal gebeurde er ontzettend veel. Het belangrijkste was dat de eerste interessante structuren en patronen verschenen, de eerste entiteiten of energieën die duidelijke niet-ordeloze vormen en eigenschappen hadden. Het ontstaan van iets met duidelijk nieuwe eigenschappen is altijd een magisch moment. We zullen dat in ons moderne ontstaansverhaal steeds opnieuw zien gebeuren, hoewel datgene wat eerst zo magisch leek misschien wat minder bijzonder aandoet als we eenmaal begrijpen dat dat nieuwe ding en die nieuwe kwaliteiten niet zomaar uit de lucht kwamen vallen.

Nieuwe dingen met nieuwe eigenschappen ontstaan uit al bestaande dingen en krachten die op nieuwe manieren geordend worden. Het zijn juist die nieuwe ordeningen die nieuwe eigenschappen opleveren, net zoals een andere rangschikking van tegels een nieuw patroon in een mozaïek kan opleveren. Hier is een voorbeeld uit de scheikunde. Bij waterstof en zuurstof denken we normaal gesproken aan kleurloze gassen. Maar als je twee waterstofatomen op een bepaalde manier koppelt met een zuurstofatoom, krijg je een watermolecule. Als je een boel van zulke moleculen bij elkaar doet, krijg je de volkomen nieuwe eigenschap die we ‘waterig’ noemen. Als we een nieuwe vorm of structuur met nieuwe eigenschappen zien, zien we in werkelijkheid nieuwe ordeningen van iets wat al bestond. Vernieuwing is emergentie. Als we emergentie beschouwen als een personage in ons verhaal, is het waarschijnlijk een slinkse, geheimzinnige en onvoorspelbare figuur die de neiging heeft om onverwacht op te duiken uit de duisternis en het verhaal een nieuwe en verrassende wending te geven.

De eerste structuren en patronen in het universum zijn op diezelfde manier ontstaan, toen dingen en krachten die uit de oerknal floepten geordend raakten in nieuwe constellaties. Op het vroegste moment waarvoor we nog enig bewijsmateriaal hebben, een fractie van een seconde na de oerknal, bestond het universum uit pure, toevalsmatig verdeelde, ongedifferentieerde, vormloze energie. We kunnen energie beschouwen als het potentieel om iets te laten gebeuren, het vermogen om dingen te doen of te veranderen. De energieën in het oeratoom waren immens, vele biljoenen graden boven het absolute nulpunt. Gedurende een korte periode was er een supersnelle expansie die inflatie wordt genoemd. Die expansie ging zo snel dat een groot deel van het universum vermoedelijk is weggeblazen tot voorbij het punt waar we ooit nog iets zullen waarnemen. Dat betekent dat datgene wat we vandaag zien waarschijnlijk maar een heel klein deel van ons hele universum is.

***

Meer weten over de eerste sterren, dinosauriërs, fossiele energie, en wat ons nog te wachten staat? Lees dan Big History!

Big History – David Christian €24,99

Op 7 september geeft David Christian een lezing over big history

Op 7 september aanstaande vertelt David Christian bij The School of Life over zijn nieuwe boek Big History. Christian is de grondlegger van het nieuwe wetenschapsveld big history, waarvoor wetenschappers uit verschillende disciplines (zoals sterrenkunde, geologie, psychologie, biologie, geschiedenis en vele andere) intensief samenwerkten om de allesomvattende en meeslepende ontstaansgeschiedenis van de mens, de wereld en het universum te reconstrueren.

Van de big bang tot de eerste sterren, dinosauriërs, keizerrijken, fossiele energie en wat ons nog te wachten staan: op deze avond neemt Christian je mee door de afgelopen 13,8 miljard jaar en licht hij de 8 kritieke omslagpunten uit onze geschiedenis toe. Niet om vast een spoiler te geven, maar het wordt een avond die gegarandeerd je kijk op jezelf en de wereld gaat veranderen. Want dankzij big history wordt het grote plaatje nu voor het eerst zichtbaar: wie we zijn, waar we vandaan komen én wat ons te wachten staat.

Hopelijk tot dan (en mocht je er niet bij kunnen zijn: er is altijd nog het boek)!

Het afvalputje van emoji

Dinsdag 17 juli is het World Emoji Day en staan de icoontjes op onze telefoons in het zonnetje. Hoewel de collectie al uitgebreid is met hartjes, handgebaren en meer dan honderd verschillende gezichtsuitdrukkingen, zijn er ook dingen waar nooit een (officiële) emoji van zal komen. Simpelweg omdat Unicode* dat geen goed idee vindt. Lilian Stolk, emoji-expert en schrijver van Het zonderwoorden-boek, maakte een app voor deze ‘Declined Emoji’, zodat ze toch nog verstuurd kunnen worden.

Klik hier voor de app in de Apple App Store. 

Stolk vindt het jammer dat het Unicode Consortium niet iets democratischer is, en maakte daarom zelf afbeeldingen van emoji die officieel niet het licht mogen zien. Deze ‘declined emoji’-collectie bevat onder andere aan drugs en seks gerelateerde objecten, kipnuggets, uitgestorven dieren zoals een dodo of een mammoet, een gezicht met de afdruk van een VR-bril en Belgisch bier. Dankzij Stolks ‘Declined Emoji’-app kan iedereen via stickers deze afbeeldingen toch nog naar elkaar sturen.
 
Stickers kun je gebruiken als alternatief voor emoji, en zijn zo een manier om het strenge selectieproces van Unicode te omzeilen, weet Stolk. ‘Stickers zijn iets grotere plaatjes die ook kunnen bewegen. Waar emoji alleen aan het toetsenbord worden toegevoegd als ze worden goedgekeurd door Unicode, kan iedereen zelf een sticker maken en die verspreiden. Ze zitten dus niet standaard in je toetsenbord, maar je moet ze apart downloaden en ze zijn alleen via iMessage en Giphy te gebruiken. In Japan is dat al heel gebruikelijk, en verdienen de meest populaire sticker-makers er ook al veel geld mee.’

 

* UNICODE CONSORTIUM


Er zijn op dit moment 2789 emoji gecodeerd en elk jaar worden er ongeveer 100 nieuwe beeldkarakters toegevoegd. Welke? Dat wordt bepaald door Het Unicode Consortium, een organisatie die onze taal digitaliseert. Iedereen kan hen een suggestie voor een nieuw karakter opsturen, maar dit moet wel aan bepaalde criteria voldoen. Zo moet een symbool populair gaan worden en mag het niet te specifiek zijn. Veel verzoeken komen zo in het afvalputje van emoji terecht.

 

HOE VERSTUUR JE DE STICKERS?



Via iPhone:

  1. Ga naar de App Store en download de ‘Declined Emoji’-app
  2. Open iMessage en klik op het A-icoontje (naast de camera)
  3. Klik op het icoon van de app en verstuur zo de emoji die eigenlijk niet mogen naar je vriend / vriendin / vader / oma.

 

Via Giphy:

  1. Ga naar de Giphy app en kies voor ‘stickers’
  2. Zoek op #declinedemoji of #lilianstolk
  3. Verstuur de emoji die eigenlijk niet mogen naar je vriend / vriendin / vader / oma.

 

Mavenement: een avond over ‘Makers van leven’ i.s.m. NEMO Kennislink

We kunnen verklaren hoe we van de big bang tot de vorming van onze planeet zijn gekomen en we weten hoe we van een groepje cellen tot mens zijn geëvolueerd. Maar nog altijd zit er een gapend gat in onze kennis, want wat ís leven? Hoe is het eerste levende organisme ontstaan? Wat is het verschil tussen een zakje moleculen dat niet leeft en een die wél leeft? Esther Thole laat in haar boek Makers van leven zien hoe vooruitstrevende Nederlandse wetenschappers nu bezig zijn om dat vraagstuk op te lossen – van moleculaire machines en levende materialen tot zelfsturende medicijnen en synthetische cellen.

Op woensdagavond 27 juni presenteren we dit boek samen met NEMO Kennislink. Onder leiding van Desiree Hoving zal Esther Thole in gesprek gaan met Bert Meijer (hoogleraar organische chemie aan de Technische Universiteit Eindhoven) en Hub Zwart (hoogleraar filosofie van de natuurwetenschappen aan de Radboud Universiteit).

Het wordt een interactieve avond die een spannend kijkje biedt in een van de meest grensverleggende wetenschapsgebieden van het moment. Toegang is gratis, klik hier voor meer informatie en om je aan te melden. Hopelijk tot dan!

 

Waarom het slim is om tekenen weer serieus te gaan nemen

Lilian Stolk, dé emoji-expert van Nederland, legt het uit in haar boek Het zonderwoorden-boek. Waarom we steeds meer met emoji zeggen.

***

Tekenen zit in onze natuur. Dat is duidelijk te zien bij kleuters, die eerder een verhaal op papier kunnen tekenen dan dat ze kunnen schrijven. Maar vanaf het moment dat ze het alfabet onder de knie hebben, dienen hun tekeningen alleen nog ter illustratie. En dat is jammer, want volgens onderzoek van pedagoog Maria Papandreou stimuleert tekenen de relatie tussen onze gedachtewereld en de realiteit en helpt het kinderen (én volwassenen) hun ideeën beter te verwoorden.

Met verbale en non-verbale taal is een boodschap voor ons meestal compleet, maar in sommige culturen hoort er vanzelfsprekend nog een derde element bij: beeld. In de Australische woestijn zijn verschillende Aboriginalvolkeren die verhalen vertellen met woorden en gebaren, en er ter ondersteuning ook bij tekenen. Linguïst Jennifer Green deed onderzoek naar de manier waarop de Arandic- en Warlpiri-stammen verhalen vertellen.

De verhalenvertellers, vooral vrouwen, beginnen vaak in kleermakerszit. Ze strijken met hun hand het rode woestijnzand glad, verwijderen kleine takjes en steentjes en maken zo het ‘canvas’ klaar. Vervolgens tekenen ze met een takje of een stuk kabel dingen in het zand. Alles wat in het bereik van de verteller ligt doet mee aan het gesprek. Bladeren en takjes kunnen hoofdpersonen verbeelden en stenen representeren een onderkomen. Tegelijkertijd praten ze, gebaren ze en zingen ze. Niet alleen traditionele mythen over voorvaderen worden op deze manier verteld, maar ook klachten over ontrouwe mannen, ongehoorzame kinderen of andere dagelijkse beslommeringen.

Het tekenen van verhalen is in de Australische woestijn uitgegroeid tot een manier van betekenisgeving, op eenzelfde manier als woorden dat voor ons zijn. Volgens Green bewijst deze Australische gewoonte dat menselijke communicatie multidimensionaal is. Het zijn samengestelde uitingen, waarin verschillende tekensystemen samenwerken. Doordat deze woestijnvolkeren hun dagen op zand doorbrengen, hebben ze altijd een canvas voor handen, waarop ze makkelijk kunnen tekenen. Dat is anders als je in een stad leeft en omgeven bent met beton en steen. Dat wij lange tijd alleen het alfabet gebruikten, komt doordat dit het best paste bij onze leefomgeving en de manier waarop wij verhalen deelden. Hierdoor was beeld lange tijd geen vanzelfsprekend onderdeel van onze communicatie. Dat is nu dankzij emoji aan het veranderen.

***

Meer weten over emoji (en er valt veel te weten wat je zeer waarschijnlijk nog niet wist)? Lees dan Het zonderwoorden-boek van Lilian!

Waarom zijn emoji zo perfect voor de ironische levenshouding van millenials?

Lilian Stolk, dé emoji-expert van Nederland, legt het uit in haar boek Het zonderwoorden-boek. Waarom we steeds meer met emoji zeggen.

***

De emojibeeldtaal wordt volgens wetenschappelijk onderzoek meestal aan positieve tweets toegevoegd. Dat maakt van emoji een onbezorgde en bijna komische manier van communiceren. Misschien wel karakteristiek voor millenials, de generatie die is geboren tussen 1980 en 2000, opgegroeid is met het internet en ironie als levenshouding heeft.

De ironische houding blijft overigens niet beperkt tot de virtuele wereld, maar sijpelt ook door in offline gedrag. Dat resulteert bijvoorbeeld in het dragen van kleding die niet mooi maar grappig is (denk aan foute kersttruien of T-shirts van een favoriete boyband uit de jaren negentig), trends die achterhaald lijken (snorren en te korte broeken) of het laten zetten van tatoeages zonder betekenis (stofzuigers en pizzapunten).

In haar artikel ‘How To Live Without Irony’ schrijft New York Times -journalist Christy Wampole dat deze mentaliteit is ontstaan doordat de generatie ervaart dat elk serieus commitment voor een bepaalde overtuiging uiteindelijk opgaat in een tegenovergestelde overtuiging en ze zo het gevoel krijgt dat ze niks meer aan de bestaande cultuur kan toevoegen. Het leidt tot reactie in plaats van actie; alles is immers al gedaan.

Deze gedachte is, nu alles direct beschikbaar is, relevanter dan ooit. Je hoeft een idee maar te googelen om te ontdekken dat het al vaker gedaan is. Toen ik op de kunstacademie zat, werd de ‘alles is al gedaan’-gedachte juist aangehaald om studenten in hun eigen ontwikkeling te stimuleren en door ze er juist van te weerhouden iets niet te doen omdat het al eerder gedaan is. Zelf leerde ik daardoor dat er altijd iets valt toe te voegen. Het internet, met zijn enorme bibliotheek aan beeld, informatie en grensoverschrijdende communicatie, biedt in mijn ogen dus juist veel nieuwe mogelijkheden.

Doordat de groep millenials steeds minder televisie kijkt en adblockers heeft, bereiken grote organisaties hen niet meer via traditionele kanalen. Reclamebedrijven en bestuurders moeten zich aanpassen aan de veranderende mediagewoonten van jongeren en vinden in emoji een taal om milennials aan te spreken. 👻

***

Meer weten over emoji (en er valt veel te weten wat je zeer waarschijnlijk nog niet wist)? Lees dan Het zonderwoorden-boek van Lilian!

De heilige graal van elke organisatie

Wendy van Ierschot, HR-tech investeerder en CEO van HR-bedrijf Van Ierschot (met klanten als Fabrique, Greenchoice en De Correspondent), heeft het voorwoord geschreven bij De bedrijfscultuur-code. Lees hier waarom zij stelt dat een sterke bedrijfscultuur de heilige graal is van elk bedrijf (en hoe je dat voor elkaar krijgt). Lees verder »