Ontdek: hoe al het water in je lichaam verdeeld is

Het waterboek laat je kennismaken met de meest fascinerende en mysterieuze stof van ons universum. Op meeslepende wijze geeft wetenschapsauteur Alok Jha de ene eyeopener na de andere. Hij neemt je mee op expeditie naar Antarctica, laat zien hoe water ontstond en hoe het op aarde is gekomen, hoe wonderlijk water werkt in het reguleren van ons lichaam, hoe culturen en beschavingen eeuwenlang hebben gepoogd het te buigen naar hun wil, en hoe wij nu op onze beurt het universum uitkammen op zoek naar water. Hier legt hij uit hoe al het water in je lichaam verdeeld is:

Volwassen mensen bestaan gemiddeld voor ongeveer 60 tot 70 procent uit water, al is dat water niet gelijkmatig verdeeld over het lichaam: de weefsels van het zenuwstelsel bestaan voor 84 procent uit water, de lever voor 73 procent, spieren voor 77 procent, huid voor 71 procent en vet voor zo’n 30 procent. Vloeistoffen als bloedplasma (het gedeelte dat niet uit bloedcellen bestaat), speeksel en maagsappen bestaan vrijwel geheel uit water. De hoeveelheid water in een mens verandert naar gelang zijn ontwikkelingsfase, vooral in het begin. Een foetus bestaat in zijn eerste maanden voor 95 procent uit water en dat percentage is gedaald naar 77 als hij wordt geboren, terwijl een kind pas de 60 tot 70 procent bereikt wanneer het is ‘opgegroeid’ tot halverwege het eerste decennium van zijn leven en meer spieren en andere mineralen heeft gekregen. Dat percentage blijft ongeveer constant en dan begint bij het ouder worden de waterinhoud af te nemen.

Twee derde van het water in ons lichaam zit in cellen, wat betekent dat iemand van 70 kilo bestaat uit ongeveer 42 liter water, waarvan 28 liter in de cellen zit. Extracellulair water zit in bloedplasma (drie liter), in de ruimten tussen cellen en in lymfe (tien liter). De resterende liter water is verdeeld over vloeistof die in de ruggengraat zit; het is het spul dat ervoor zorgt dat onze ogen de juiste vorm en druk behouden, het omgeeft onze ingewanden, en vult en smeer de gewrichten. Deze laatste liter kan het lichaam in geval van nood als extra voorraad gebruiken, al zijn de gevolgen daarvan – zachtere oogbollen en verstopping – niet prettig.

Elke dag moeten we anderhalve liter water – of meer – drinken om gezond te blijven functioneren; ook krijgen we water binnen via voedsel (meer dan de helft van ‘vast’ voedsel bestaat meestal uit water). We produceren dagelijks nog zo’n halve liter water met de chemische reacties die energie vrijmaken als we dat voedsel verteren. Het is opmerkelijk moeilijk om een grote verandering in de waterniveaus binnen het lichaam teweeg te brengen vanwege ons vermogen tot homeostase: je krijgt al dorst als je 1 procent van je normale waterinhoud verliest.

‘Het moleculaire leven begint erin en heeft nooit een manier gevonden om eruit te komen,’ schreef bioloog Peter Rand over water. ‘Een groot deel van de evolutie is gericht geweest op mechanismen om het water niet alleen vast te houden, maar ook te zorgen dat de concentratie ervan niet verandert, zelfs in extreme ecologische omstandigheden.’

Ontdek ook:

wat er zo opmerkelijk is aan hoe water bevriest

waarom we er pas in 2009 achter kwamen of er ijs op de maan ligt

– waarom Leonardo Da Vinci zo geobsedeerd was door water

waarom NASA zo geobsedeerd is door water

hoe de partytruc met plots bevroren water werkt

hoe het is om naar Antarctica af te reizen

hoeveel water er op aarde is

hoe water ontstaan is

Meer weten?