Vers van de pers

Is privacy een luxe-artikel?

Op 18 april neemt Stephen Baker deel aan het Filosofisch Kwintet, dat live wordt uitgezonden vanaf de G8 van de Filosofie in de Beurs van Berlage. Het thema: techniek en moraal.

Is alles wat er mogelijk is wenselijk, of zouden er morele grenzen gesteld moeten worden aan de huidige, snelle technologische ontwikkelingen? Volgens Stephen Baker, auteur van De Datameesters, wordt privacy in de toekomst een luxe-artikel, alleen bereikbaar voor de rijksten ter wereld. Wat worden de grote uitdagingen van onze tijd?

Baker gaat hierover in gesprek met John Gray, politiek-filosoof, Maartje Schermer, bijzonder hoogleraar filosofie van de geneeskunde en de maakbaarheid van de mens, en met presentatoren Clairy Polak en filosoof Peter Sloterdijk.

Vanavond is het Kwintet live te volgen om 00:15 uur op Nederland 1.

Armoedebeleid Amsterdam aangepast

In het NOS-journaal van 27 maart 2014 wordt het nieuwe armoedebeleid in Amsterdam besproken.
Dit beleid is in lijn met de nieuwe wetenschappelijke inzichten die het boek Schaarste biedt.

‘In de praktijk blijkt dat een methode van aanmaning en straf mensen niet helpt om van hun schulden af te komen.
Cristian Kamphuis, Agis: ‘Het hele traject is gericht op papier, op brieven versturen.’

Bij een deel van de mensen groeien de schulden net zo hard als de stapel post.

Cristian Kamphuis, Agis: ‘Als het om deze groep gaat, is dat zeker niet effectief. We zien dat deze groep mensen een andere benadering nodig heeft.’

Daarom slaat Amsterdam, samen met zorgverzekeraar Agis, een andere weg in. Tweeduizend wanbetalers worden uit de strenge incassoprocedures van de overheid gehaald. Hun premie wordt ingehouden, want uit onderzoek blijkt dat mensen die diep in de schulden zitten, vaak niet de juiste keuzes maken.

Nadja Jungmann, lector Schulden en incasso: ‘Er is steeds meer onderzoek wat uitwijst dat als mensen in een situatie van schulden en schaarste terecht komen, en dat gebeurt bij mensen met te weinig geld, eigenlijk alle aandacht gaat naar het overleven in het hier en nu en dan lukt het mensen niet meer om het echte probleem op te lossen.’

En daarom wordt nu ingegrepen. De Sociale Dienst gaat bij klanten die moeite hebben om de premie te betalen, die premie inhouden op de uitkering om te voorkomen dat er achterstanden ontstaan. Ook wordt er niet langer gewacht tot iemand met schuldproblemen zelf om hulp vraagt. Het maatschappelijk werk gaat er op af, voordat de betalingsachterstanden oplopen.

Saskia van Rijn, Maatschappelijke Dienstverlening Amsterdam: ‘Heel veel mensen denken dat toch ze het nog wel kunnen en dat het gaat lukken, terwijl als wij eenmaal binnen zijn en zien wat er aan de hand is, dat dan weten wij dat het zeker niet meer gaat lukken. Je moet zorgen dat mensen weer dingen gaan doen. Zelf gaan bellen, zelf gaan oppakken, en daarbij dan steun bieden, het ordenen van de administratie, zodat ze weer grip krijgen op hun leven.

Het is een nieuw inzicht binnen de schuldhulpverlening: dat traditionele incasso-methoden vaak nauwelijks effect hebben. Ook bij de schuldeisers, zoals energieleveranciers, woningcorporaties en zorgverzekeraars wint dit inzicht terrein. Volgens deskundigen is de nieuwe aanpak hard nodig in een tijd dat het aantal mensen met forse schulden gestaag groeit.

Het kabinet gaat het voor gemeenten makkelijker maken de Amsterdamse werkwijze in te voeren.’

In het boek Schaarste komt bovenstaande theorie voor. Wil je meer lezen over baanbrekende nieuwe wetenschappelijke inzichten over armoedebestrijding, persoonlijke efficiëntie, scholing, verkeersveiligheid en de samenleving als geheel? Klik hier.

Dankzij het feminisme

Asha ten Broeke:

“In 2011 studeerden er meer dan 125.000 Nederlandse vrouwen aan een universiteit.

Dankzij het feminisme.

Op 12 september 2012 gingen meer dan 4,7 miljoen vrouwen stemmen tijdens de Tweede Kamerverkiezingen.

Dankzij het feminisme.

Sinds 19 juni 1963 reisden er 57 vrouwen naar de ruimte; 43 vrouwen wonnen ooit een Nobelprijs; 62 vrouwen gaven leiding aan een regering.

Dankzij het feminisme droomt mijn dochter dat ze astronaut wordt.

1123 wetenschappelijke publicaties citeerden de paper van de Amerikaanse psycholoog Janet Shibley Hyde uit 2005, waarin ze op basis van meer dan honderd studies vaststelde dat mannen en vrouwen in bijna al hun vaardigheden en eigenschappen hetzelfde zijn. Uitzonderingen betroffen onder meer het gebruik van porno, fysieke agressie en hoe ver iemand een bal kan gooien. Nadrukkelijk niet uitgezonderd waren zaken als ambitie, rationeel denkvermogen, assertiviteit, leiderschap, zelfvertrouwen, en carrièrevoorkeuren.

Zonder het feminisme hadden we nooit geweten hoe gelijk mannen en vrouwen eigenlijk zijn.

Op 20 januari 2012 steunden al 47.427 mensen een onlinepetitie van protestbeweging Spark. In die petitie riep Spark Lego op te stoppen met zijn bouwsteentjessegregatie. Al een paar jaar richtte het Deense bedrijf zich namelijk in zijn reclames steeds exclusiever op jongens. Eind 2011 was gebleken waarom: Lego lanceerde met veel bombast een nieuwe lijn voor meisjes. Lego Friends heette de lijn, en hij werd geleverd in paarse doosjes en met een overdosis aan vrouwelijk gevormde poppetjes en roze blokjes. Maar het was vooral de tuttige inhoud van die doosjes die Spark chagrijnig maakte: ‘Meisjes houden óók van creatief zijn en verhalen verzinnen over avonturen en goed en kwaad en dingen die opgeblazen worden’, schreven ze in hun petitie. ‘Maar [op deze manier] zullen meisjes snel gaan geloven dat ze liever een stoombad hebben, en kleine plastic tietjes. Geef ons dromen die verder reiken dan winkelcentra en schoonheidssalons!’ Ondertussen staat het aantal steunbetuigers op 65.703.

Read the rest of this entry »

Roos Vonk bij Oog op morgen

Je bent wat je doet. Klinkt logisch. Maar volgens Roos Vonk, hoogleraar sociale psychologie, zien we dat in de praktijk heel anders. Vooral als het onszelf betreft. Ze schreef er een boek over. In Oog op morgen vertelt ze over dit nieuwe boek Je bent wat je doet.

De biologische oorsprong van ethiek, moraal en recht

Henk Verhoeven: ““Het afleiden van normen uit biologische feiten is voor veel filosofen en juristen een heikele kwestie” schrijft theoloog, bioloog en jurist Hendrik Gommer. Maar toch zou dit één van de belangrijkste discussies in de ethiek en het recht moeten zijn, een discussie die niet alleen van theoretisch belang is maar ook verregaande praktische consequenties heeft die te maken hebben met het draagvlak voor de rechtstaat, het internationale recht en het succes van onder andere het Europese project.

EVOLUTIONAIRE BASIS VAN ONS RECHTVAARDIGHEIDGEVOEL

Vampiervleermuizen leven met duizenden soortgenoten in grotten in Zuid Amerika. Tegen de avondschemer gaan ze op jacht en zoeken grote prooidieren, bij voorkeur grazers. Die worden voorzichtig beslopen. De kleine vampier bijt met vlijmscherpe tandjes haast onvoelbaar in de hiel van zijn slachtoffer en likt het sijpelende bloed op. Met volle maag keert hij terug naar zijn grot. Dat alle vampiers met bloed terugkomen, is echter allerminst vanzelfsprekend. En wat er dan gebeurt is opmerkelijk; de kleine Dracula’s delen het bloed met elkaar. De bioloog Gerald Wilkinson ontdekte dat dit geen puur altruïstische daad is. De gever van vandaag kan morgen met lege maag terugkeren en is dan afhankelijk van buren die meer succes hadden. Wilkinson ontdekte ook dat deze vampieren een zeer nauwkeurige boekhouding bijhouden aan wie ze hoeveel bloed gegeven hebben. Klaploperij staan ze niet toe. Een soortgenoot die om bloed bedelt maar zelf nooit iets geeft, wordt keihard genegeerd en legt na 72 uur zonder voedsel onverbiddelijk het loodje. De hersenen van deze vampieren zijn dan ook aanzienlijk groter en complexer dan van vleermuizen van vergelijkbare omvang die bijvoorbeeld van insecten of fruit leven en hun hoofd niet hoeven pijnigen met het vermogen elkaar individueel te herkennen en bij te houden hoe het met de balans tussen geven en nemen staat. We mogen concluderen dat deze muisgrote diertjes een gevoel voor rechtvaardigheid ontwikkeld hebben, en de complexiteit van hun hersenen mede het resultaat is van een langdurig kat en muisspelletje tussen bedriegers, bedriegen, ontmaskeren van bedriegers – want het systeem is zeker niet waterdicht; sommigen weten handig van buren te profiteren – en het update houden van de bloedboekhouding.

De Nederlandse primatoloog Frans de Waal voerde een serie elegante experimenten uit met kapucijnapen. In één daarvan zaten de aapjes in een groep in een kooi en net buiten het hok, op een plank met wieltjes, lag van allerlei lekkers. De aapjes konden echter niet ver genoeg reiken om erbij te komen. Om de versnaperingen te pakken te krijgen, moest één aap naar een uithoek van de kooi rennen om daar aan een touw te trekken waardoor de plank naar het hok toe schoof. Probleem was echter dat de aap die aan het touw trekt, elke keer het lekkers mist. Zijn maten hadden het al op toen hij terug was bij de plank. Wat we dan zien gebeuren is niet alleen een bewijs voor de intelligentie van deze aapjes, maar heeft ook met billijkheid en rechtvaardigheid te maken. Als vanzelf lijkt er na enige tijd een “rooster” te ontstaan van wie er aan de beurt is om aan het touw te trekken en dan even geen lekkernij krijgt. Deze kleine aapjes houden echter zeer precies bij wie aan de beurt is, en degene die zich aan zijn corveedienst tracht te onttrekken, kan rekenen op de woede van zijn groepsgenoten. Misbruik van het samenwerkingsverband wordt niet getolereerd.

In een ander experiment leerde Frans de Waal aapjes om een kiezelsteentje tegen een druif te ruilen.  Al snel ontstond er een levendige ruilhandel tussen aapjes en verzorgers, en deden de aapjes hun uiterste best overal kiezelsteentjes te vinden. Vervolgens ging de verzorger bepaalde aapjes voortrekken op anderen. Deze lievelingetjes hoefden geen kiezelsteentje in te leveren, maar kregen zomaar een druifje. Wat er dan met de andere aapjes gebeurt is hoogst opmerkelijk en kan niet anders beschreven worden dan als een gevoel van gekrenktheid, oneerlijkheid of verraad. De onderbedeelde aapjes worden agressief, trachten de verzorgers en zijn lievelingetjes te bijten of gooien kiezelsteentjes naar hen toe. Uiteindelijk staakten ze zelfs de ruilhandel; nog liever honger lijden dan zaken doen met verraderlijke bedriegers! Rechtvaardigheid is kennelijk een hoger goed dan een lekker druifje. Opmerkelijk!

Read the rest of this entry »

Stress? Omarm chaos, het werkt!

INTERVIEW ORI BRAFMAN – MANAGEMENTBOEK

Juist op momenten dat de stress oploopt, zijn we geneigd nog meer vast te houden aan structuur en gaan we harder te werken. Dit werkt averechts, bepleit auteur Ori Brafman in zijn nieuwe boek Een goede manager zaait verwarring. ‘Chaos heeft in verschillende situaties veel voordelen.’

Uw verhaal begint bij het Amerikaanse leger, dat de ultieme testcase vormt voor uw theorie.
Brafman: ‘Ik was helemaal niet bekend met het leger voordat ik aan dit boek begon, maar op een dag belde een generaal me op. Hij vertelde me dat mijn vorige boek over organisaties zonder leider (De zeester en de spin – red.) rondging in het Pentagon. Hij wilde met me afspreken om te kijken hoe hij het leger meer resistent kon maken voor alle veranderingen, van budgettair krimpen tot veranderingen in de manier waarop oorlog wordt gevoerd. Meteen werd me duidelijk hoe beladen deze opdracht was, want op zijn bureau stond een kistje met kaarten waarop de foto’s stonden van alle soldaten die onder zijn bewind waren gesneuveld. De inscriptie op het kistje was: make it matter. De generaal vroeg me: ‘Hoe zorg ik ervoor dat er minder soldaten in dit kistje terechtkomen? Hoe veranderen we het leger?’’

U stelt dat bedrijven en organisaties beter worden door ‘afgebakende chaos’ toe te laten. Wat bedoelt u daarmee?
‘Chaos heeft in verschillende situaties veel voordelen, zo kan het creativiteit en innovatie aanjagen. Het heeft natuurlijk weinig zin om een organisatie in chaos te laten verkruimelen, maar ik stelde mezelf de vraag: kan een organisatie profiteren van een beetje chaos? Kun je chaos in een organisatie afbakenen en ervoor zorgen dat die organisatie voordeel heeft van de handige elementen van ordeloosheid, zonder dat die ten onder gaat?’

Wat was het antwoord?
‘Ik keek naar drie specifieke elementen van chaos die handig zijn voor organisaties. De eerste is het idee van witruimte. Met witruimte bedoel ik de schone lei nadat chaos heeft toegeslagen en alles heeft vernield. In die witruimte kunnen nieuwe dingen groeien. Het is bruikbaar om in je organisatie opzettelijk witruimte toe te laten, bijvoorbeeld door bijeenkomsten te houden zonder agenda. Of door op gezette tijden in een dag activiteiten te doen zonder een specifieke taak. Op deze manieren kijk je naar problemen op een andere manier, word je inventiever. Uit recent hersenonderzoek blijkt dat op momenten dat je een taak loslaat, een netwerk actief wordt dat op de achtergrond aan het probleem werkt. In dit netwerk communiceren andere delen van het brein met elkaar dan wanneer je heel gefocust een probleem probeert op te lossen. We denken dat het eureka-moment dat we onder de douche krijgen of tijdens het wandelen uit de lucht komt vallen, maar dit komt gewoon uit je brein dat op de achtergrond hard aan het werk is om het probleem op te lossen.’

Read the rest of this entry »

Waarom we ons afgewezen voelen door social media

Guy Winch: ‘We face a gauntlet of rejection all around us. Our colleagues go to lunches without us; family members forget our birthdays; spouses rebuff our sexual advances; neighbors don’t invite us to their barbecues; and friends don’t include us in their weekend plans. It used to be hard enough to get through a day or a week without some incident or another hurting our feelings. But now we have Facebook, Twitter, LinkedIn, Instagram, Pinterest and other social media platforms, and while they enrich us in many ways, they provide just as many opportunities for rejection as they do for connection.

The kinds of rejections we experience on social media can vary in their severity, just as they do offline. And just as in “real life” even relatively minor rejections (such as when friends fail to “like” or to “retweet” our posts) can really sting. One of the most common forms of rejections online occur when our invitations to connect with friends or colleagues on LinkedIn or Facebook are met with silence, or when someone we know well doesn’t follow us back on Twitter. Our feelings can be extremely hurt in such situations. Indeed, we often experience any lack of reciprocity on social media as a kind of shunning. Shunning is such a painful form of ostracism that historically, it was used as a vehicle of severe social punishment (e.g., The Scarlet Letter).

On the far end of the spectrum, some rejections on social media can be extremely harsh and incredibly painful. For example, when our “ex” changes their status on Facebook to “single,” it not only heralds an official “divorce” (which sometimes even occurs in lieu of a break-up talk) but a very public one as well, adding embarrassment and humiliation to an already painful experience. Teens are often bullied on social media by classmates writing harassing, relentless and cruel things about them. As we know from the headlines, this kind of bullying and public rejection can be so painful that teenagers sometimes resort to taking their own lives because they cannot tolerate the emotional pain it elicits.

One of the reasons rejection hurts so much is because the same areas in our brains are activated when we experience rejection as when we experience physical pain. That is why we feel a stab of emotional pain when we check our Facebook feed and find that friends whose status updates we always “like” have posted updates of their own but haven’t “liked” ours. That is why it hurts when we’re looking for work and old colleagues whose network we could really use haven’t accepted our invitation to connect on LinkedIn. That’s why we feel angry when a close friend doesn’t follow us back on Twitter. We’re simply wired that way. Feeling stabs of emotional pain in many of these situations can makes us feel vulnerable and oversensitive or even as if we must be “losers” for hurting so much, but we’re not necessarily any of those things — we’re just wired to experience rejection, even on social media, as extremely painful.

Read the rest of this entry »

Wíj doen niet aan politiek

Foto: Daniel Robert Kelly

Brian Eno is kunstenaar, componist en producer van o.a. U2, Coldplay en Paul Simon.

Eno: ‘De meeste slimme mensen die ik ken, willen niets met politiek te maken hebben. We mijden het als de pest – zoals het Edge-platform dat trouwens ook doet. Komt dit omdat we het gevoel hebben dat er in de politiek niets gebeurt wat van belang is? Of omdat we te druk bezig zijn met wat we doen, of dat nou kwantumfysica is of statistische genomica of generatieve muziek? Of omdat we te beleefd zijn om ruzie te maken met mensen? Of omdat we denken dat het allemaal vanzelf wel goed komt als we alles op zijn beloop laten – dat de Onzichtbare Hand of de technosfeer op een mysterieuze wijze alle problemen oplost?

Wat de redenen voor onze passiviteit ook zijn, er wordt nog steeds aan politiek gedaan – alleen niet door ons. Het is de politiek die ons met Irak en Afghanistan en een paar honderdduizend doden heeft opgezadeld. Het is de politiek die de arme landen uitzuigt vanwege de schulden die hun vroegere dictators hebben gemaakt. Het is de politiek die toestaat dat bepaalde belangengroepen in het land de dienst uitmaken. Het is de politiek die de banken heeft geholpen de economie te ruïneren. Het is de politiek die het homohuwelijk en stamcelonderzoek verbiedt, maar Gaza en Guantánamo in stand houdt.

Maar wíj doen niet aan politiek. We verwachten dat andere mensen dat voor ons doen en we mopperen als ze het fout doen. We vinden dat onze verantwoordelijkheid ophoudt in het stemhokje, als we al de moeite nemen om te stemmen. Daarna nemen we zo veel mogelijk een houding van laisser faire aan.

Wat mij zorgen baart is dat wanneer wij aan het laisser zijn, iemand anders bezig is met faire.’

In 153 x cafeïne voor je geest onthullen wetenschappers, kunstenaars en andere denkers waar zij wakker van liggen.

De Avond van het Doen: workshop Roos Vonk

Foto: Linelle Deunk

Zet samen met Roos Vonk de eerste stap om je gedrag te veranderen!

Op 24 april aanstaande zal Roos Vonk in Utrecht een exclusieve workshop geven rondom haar nieuwe boek Je bent wat je doet. Ze zal uitleggen waarom het zo moeilijk kan zijn om datgene waar je in gelooft en wat goed voor je is te doen, en praktische tips en trucs geven om je gedrag te veranderen. Je kunt meteen aan de slag, want het wordt een interactieve workshop met opdrachten (niet in subgroepjes, maar gewoon voor jezelf, in de zaal) en waarbij je zelf ook vragen kan stellen. Vergeet vooral niet je agenda mee te nemen, want je gaat je plannen ook echt uitvoeren.

Wil je vanaf nu zelf de regie over je leven gaan voeren? Beantwoord onderstaande vraag correct, dan krijg je 2 kaarten voor de workshop!

In Je bent wat je doet haalt Roos Vonk dit citaat aan: ‘Life isn’t about finding yourself. Life is about creating yourself.’ Wie heeft dit gezegd?

Stuur je antwoord naar schrijf@bol.com o.v.v. je naam en adresgegevens, de eerste 100 inzendingen ontvangen 2 toegangskaarten voor De Avond van het Doen.

Over de workshop:

- Datum: 24 april 2014

- Aanvang: 19.30 uur

- Locatie: bol.com (Keulsekade 189, 3534 AC Utrecht)

- Deelname is gratis, toegangskaarten kun je krijgen door bovenstaande vraag correct te beantwoorden