Door: Jeroen Pen
De sfeer in ons vakantiehuisje is tot onder het vriespunt gedaald. ‘Iemand’ is vergeten het licht in de slaapkamer uit te doen. Nee, niet ‘iemand’. Ík ben vergeten het licht in de slaapkamer uit te doen. Ík heb de kaas op de ontbijttafel laten staan en als kroon op mijn werk vergat ik ook nog het bed op te maken. En niet voor het eerst. Ik ben leuk om mee in een kroeg te zitten, maar minder geschikt om een huishouden mee te runnen.
Haar gezicht is zo lang dat het tot de vloer reikt. Ik vraag wat er nou zo erg is. Ze bijt me toe dat ik nooit iets doe, en in mijn hoofd suddert een lijst tegenverwijten die de sfeer in het vakantiehuisje nog verder zullen drukken. Maar zodra ik mijn mond open doe om haar van repliek te dienen, schiet me een term te binnen uit een boek dat ik vorig jaar las: De geluksroute van Anne de Jong.
Zegels sparen.
Ik citeer: ‘Zegels sparen is het verzamelen van kleine ergernissen en teleurstellingen.’
Ons huishouden met een pasgeboren baby geldt middenin een pandemie sowieso als een polonaise van kleine ergernissen en teleurstellingen. Mijn geliefde heeft de afgelopen twaalf maanden dan ook flink wat zegels gespaard.
Welk type zegelspaarder ze is, en hoe ik daarmee om moet gaan, las ik in De geluksroute. Ik leerde dat er drie types zijn: de ja-knikker, de superman en het masker. Iemand met een masker laat een versie van zichzelf zien die niet noodzakelijkerwijs waarheidsgetrouw is, waardoor anderen het moment dat de emmer overloopt niet zien aankomen. De ja-knikker is vaak gemakkelijk in de omgang en geliefd, staat veel toe, doet veel voor anderen, maar laat daarbij over zijn grenzen gaan, zonder dat aan te geven. De superman (m/v), tot slot, helpt dolgraag anderen, doet dit om de haverklap, voorziet anderen gevraagd of ongevraagd van advies, en voelt zich overal verantwoordelijk voor.
Alle drie sparen ze zegels – bij alle drie is het boekje op vroeg of laat vol.
Mijn vriendin is weliswaar in veel opzichten een supervrouw, maar haar zegelspaartype is ja-knikker. Zij doet onmetelijk veel voor anderen. Zij heeft honderden het licht uitgedaan en het bed opgemaakt wanneer ik het weer eens vergat. Zonder er over te klagen, maar daardoor helaas ook zonder haar grenzen aan te geven. Vroeg of laat is het zegelboekje vol en is het gedaan met de gezelligheid.
Met dank aan De geluksroute vroeg ik vandaag daarom: kan ik nog iets doen? Heb jij nog iets gedaan wat ik over het hoofd zie? Het is nog wat vroeg om te spreken van een wondermiddel, maar de lieve vrede is daarmee in ieder geval teruggekeerd, en de spanning verdwenen.
Klinkt dat aanlokkelijk? Aanstaande maandag geeft auteur Anne de Jong een gratis webinar over De geluksroute. Daarin leert ze hoe ook jij de spanning tussen jou en je naasten weg kunt nemen, en als een gelukkiger mens door het leven kunt gaan.
Klik hier om je aan te melden voor het gratis webinar.
Anne de Jong is psycholoog, relatiecoach, opleider en auteur. Sinds 1996 houdt zij zich bezig met de vraag waarom het tussen mensen soms zo ingewikkeld wordt. Waarom voeren we steeds dezelfde ruzie, waarom durft de één niet te zeggen wat hij nodig heeft en gaat de ander juist steeds harder praten? En waarom gedragen volwassen, intelligente mensen zich bij sommige mensen plotseling als een chagrijnige puber van zestien?
Als oprichter van De Relatiecoach en opleidingsinstituut NONONS heeft Anne duizenden mensen en professionals begeleid en opgeleid. In haar werk combineert ze psychologie en wetenschappelijke inzichten met dertig jaar ervaring uit de praktijk. Ze ziet dagelijks wat er gebeurt wanneer mensen zich terugtrekken, zich aanpassen, gaan controleren of aanvallen, en vervolgens hopen dat de ander vanzelf begrijpt wat er eigenlijk aan de hand is.
Anne schreef verschillende boeken over relaties en coaching, waaronder Diepe Liefde, Sorry schatje, De geluksroute en No Nonsense Coaching, naast diverse andere coachboeken. Haar werk en visie op relaties en menselijk gedrag komen regelmatig aan bod in de media. Zo was zij onder andere te zien en te horen bij Op1, BNR, RTL Nieuws en NRC en werkte zij mee aan interviews en publicaties voor onder meer LINDA.
Anne vindt dat we relaties veel te vaak aan het toeval overlaten, terwijl goed met andere mensen omgaan vaardigheden vraagt. Grenzen stellen, uitspreken wat je nodig hebt, luisteren zonder meteen met je eigen verhaal te komen en jezelf kunnen ondertitelen, zodat de ander niet hoeft te raden wat er achter je stilte, irritatie of botte opmerking zit. Die vaardigheden heb je thuis nodig, maar op je werk minstens zo vaak.
Als spreker is Anne direct, persoonlijk en wars van ingewikkeld psychologisch taalgebruik. Ze laat mensen vooral naar hun eigen gedrag kijken, ook wanneer het veel aantrekkelijker is om nog even naar die lastige partner of collega te blijven wijzen. Dat schuurt soms, maar er valt gelukkig ook genoeg te lachen.
Liefdevol samenwerken
Wat kan de wetenschap van de liefde ons leren over samenwerken? Op het werk praten we over teams, cultuur en communicatie. Thuis noemen we het een relatie. Toch reageren mensen in beide situaties opvallend hetzelfde. We willen gezien worden, erkenning krijgen, zelf invloed houden en weten waar we aan toe zijn. Zodra daar iets misgaat, verandert ons gedrag. De één trekt zich terug, de ander gaat controleren en iemand anders past zich maandenlang aan om uiteindelijk te ontploffen over een niet-opgeruimde keuken of een verkeerd ingevulde Excel-sheet.
In Liefdevol samenwerken vertaalt Anne de Jong dertig jaar kennis over liefde en relaties naar de werkvloer. De wetenschap over wat relaties sterk houdt, blijkt opvallend bruikbaar zodra je met collega's, medewerkers of leidinggevenden langdurig moet samenwerken. Waarom voelt feedback voor de één als een gewone opmerking en voor de ander als afwijzing? Waarom gaat iemand harder duwen wanneer een collega afstand neemt? En hoe kan het dat teams soms jarenlang om hetzelfde probleem heen blijven draaien, terwijl iedereen zegt echt open te staan voor verandering?
Anne laat zien welke vaardigheden relaties nodig hebben om goed te blijven. Grenzen stellen, uitspreken wat je nodig hebt, jezelf ondertitelen en nieuwsgierig blijven naar de ander, ook wanneer je allang hebt besloten dat je precies weet hoe die in elkaar zit. De lessen uit de liefde blijken verrassend goed te werken op kantoor. En soms gebeurt er iets vervelends: je komt binnen vanwege je collega's en gaat naar huis met een ongemakkelijke gedachte over je eigen relatie.
Omgaan met moeilijke mensen
Er is altijd iemand die je sneller op de kast krijgt dan je eigenlijk zou willen toegeven.Een collega die overal tegenin gaat, een leidinggevende die ieder detail wil controleren of iemand die bij de minste kritiek onmiddellijk in de verdediging schiet. En soms is er die ene persoon bij wie je binnen vijf minuten zelf verandert in een versie van jezelf waar je niet bijzonder trots op bent.
In Omgaan met moeilijke mensen kijkt Anne de Jong naar wat er tussen mensen gebeurt wanneer gedrag botst. Daarbij gaat het niet alleen over die moeilijke ander, want daar hebben we meestal al behoorlijk uitgebreid onderzoek naar gedaan. In de auto, onder de douche en met iedereen die bereid was ons gelijk te geven. Gedrag roept gedrag op. Wie controleert, maakt de ander vaak passiever. Wie zich voortdurend aanpast, zegt te lang ja en wordt daarna boos. En iemand die hard aanvalt uit angst voor afstand, krijgt uiteindelijk vaak precies die afstand.
Anne laat zien waarom sommige mensen ons sterker triggeren dan anderen en hoe vaste patronen ontstaan. Welke behoefte wordt geraakt, wat doe jij vervolgens zelf en kun je ondertitelen wat er werkelijk bij je gebeurt voordat je gedrag het verhaal namens jou vertelt? Moeilijke mensen zul je blijven tegenkomen, maar je kunt er wel minder door beïnvloed worden. Sterker nog, door zelf anders te reageren kun je het patroon tussen jullie veranderen en ervoor zorgen dat de ander daadwerkelijk minder moeilijk gedrag gaat vertonen.Soms helpt begrip. Soms moet je ophouden met analyseren en gewoon een grens stellen. Anne laat zien hoe je steviger blijft, minder wordt meegezogen en meer invloed krijgt op wat er tussen jou en de ander gebeurt. De moeilijke mens verdwijnt waarschijnlijk niet. Maar hij krijgt wel minder vat op je. En soms blijkt hij, tot je eigen verbazing, ineens ook een stuk minder moeilijk.
