Waarom werd Gangnam Style zo’n monsterhit?

Het antwoord op deze vraag komt uit Proberen niet te proberen: Waarom alles beter gaat als je het niet te graag wilt.
Wanneer je te hard je best doet is de kans groot dat je blokkeert. Wat je eerst spontaan en schijnbaar moeiteloos voor elkaar kreeg, wil nu niet meer lukken of komt gekunsteld over. In dit boek legt Edward Slingerland uit waarom spontaniteit, zelfvertrouwen en een ontspannen houding zo ongrijpbaar kunnen zijn, én waarom ze lijken te ontsnappen op het moment dat we ze het hardst nodig hebben.

Slingerland verenigt recent wetenschappelijk onderzoek met Oosterse filosofie, en biedt daarmee een unieke kijk op een van onze grootste tegenstrijdigheden. Want hoe doen we onze best om niet onze best te doen?  Om deze inherent menselijke paradox uit te leggen introduceert Slingerland het concept ‘wu-wei’ – een spontane, ongedwongen ‘manier van handelen’. Slingerland verklaart waarom onze bullshit-detector afgaat als we iets niet oprecht vinden, en waarom we eigenlijk zo gebrand zijn op authenticiteit en ‘echtheid’. Hij laat ons op nuchtere en humorvolle wijze kennismaken met de strategieën om wu-wei te verkrijgen én te behouden.

Maar waarom werd Gangnam Style nou zo’n monsterhit?

Naties kost het ook veel moeite om de te produceren (de charismatische kracht die uitgaat van iemand die in wu-wei is). In een recent rapport over ‘de kunst van de zachte kracht’ wordt opgemerkt dat de Chinese overheid – die furieus is dat Mickey Mouse, Hollywood-films en andere manifestaties van de Amerikaanse cultuur vijfduizend jaar Chinese cultuur blijven overschaduwen – verschillende campagnes op touw heeft gezet om de oude Chinese cultuur weer populair te maken.

Twee provincies in China hebben kort geleden een enorm, ongelooflijk kostbaar attractiepark geopend, of zullen dat binnenkort openen, met Sunzi, de auteur van De kunst van het oorlogvoeren, als thema. Gehoopt wordt dat de mystieke aantrekkingskracht van deze oude Chinese wijze de bekoring van Disneyland Shanghai, dat in 2015 in de nabije omgeving zal worden geopend, zal overtreffen.

Ik wed op Mickey.

Ironisch genoeg is de Oosterse cultuur die ons de Laozi heeft gegeven, de belangrijkste lessen uit deze tekst kennelijk vergeten: als je populair probéért te zijn, ben je gedoemd te mislukken. Actief werken om de Chinese culturele ‘zachte kracht’ – in wezen politieke de – te versterken middels overheidsmiddelen of bevelen van hogerhand is volkomen contraproductief.

Wat de zachte kracht in Oost-Azië betreft, zijn de grootste succesverhalen fenomenen als de Japanse anime en manga of de Zuid-Koreaanse golf van soapseries en K-pop, die op een organische, en onvoorspelbare, manier zijn voortgekomen uit de populaire cultuur.

Je kunt je moeilijk voorstellen dat een commissie van bureaucraten zoiets verzint als de ongelooflijk malle dansbewegingen van de Gangnam Style.

***

Lees ook:

Hoe werd Picasso zo’n ladiesman?

Waarom reageren we zo positief als we iemand authentiek vinden?

Koop hier het boek Proberen niet te proberen: Waarom alles beter gaat als je het niet te graag wilt.